Israrlı Takip Suçu (TCK m. 123/A) Ve Cezası

Israrlı takip suçu, Türk Ceza Kanunu‘nun1 123/A maddesinde düzenlenen bir suç tipidir. Israrlı takip suçunda fail, mağdurun iç huzurunu düzenli olarak bozmaktadır. Bu suçun temel halinin cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıdır. Ayrıca suçun daha fazla cezayı gerektiren nitelikli halleri de bulunmaktadır. Bu suç, 2022’de TCK’da yerini almıştır.

Israrlı Takip Suçu (TCK M. 123/A) Nedir?

Israrlı takip suçu, failin mağdura yönelik olarak tekrarlı biçimde rahatsız edici davranışlarıdır. Diğer bir deyişle ısrarlı takip, bir kişiye karşı gerçekleştirilen ve bu kişide (mağdurda), kendisinin güvende olmadığı hissini yaratacak ve fail tarafından kasten tekrarlanan her türlü davranıştır.2 Israrlı takip suçunda failin davranışı, tehdit suçundaki gibi ağır nitelikte değildir. Esasen bu davranışlar, genellikle tek başına suç teşkil etmeyen davranışlar olarak başlayıp artarak gitmektedir. Bu suç, Türk Ceza Kanunu‘nun 123/A maddesinde;

(1) Israrlı bir şekilde; fıziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Suçun;

a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,

b) Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,

c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi,

hâlinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

(3) Bu maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.

Şeklinde düzenlenmektedir. Israrlı takip suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikayetine bağlanmıştır.

Israrlı Takip Suçunda (TCK M. 123/A) Korunan Hukuki Menfaat Nedir?

Israrlı takip suçunda korunan hukuki menfaat, T.C. Anayasası‘nın3 19. Maddesinde düzenlenen kişi hürriyeti ve güvenliğidir.4 Ancak bu korunan hukuki menfaatlerden yalnızca birisidir. Bunun dışında bireyin maddi ve manevi dokunulmazlığı, özel hayatın gizliliği gibi menfaatler de korunmaktadır. Zira bu suçta fail kişi hürriyeti ve güvenliğini zedelediği gibi kişilerin manevi dokunulmazlığını ve özel hayatının gizliliğini de zedelemektedir. Dolayısıyla ısrarlı takip suçunun, suç olarak düzenlenmesi sonucunda kişinin bedensel ve ruhsal dinginliğinin korunması amaçlanmaktadır.

Israrlı Takip Suçunun Unsurları Nelerdir?

Israrlı takip suçunun oluşabilmesi için; ısrarlı takip suçunun unsurlarının tamamının oluşması gerekmektedir. Bu unsurlar oluştuğu takdirde ilgili suç oluşacak ve cezalandırılacaktır. Mezkur suçun unsurları ise şunlardır;

  • Fail
  • Mağdur
  • Suçun Konusu
  • Fiil
  • Manevi Unsur
  • Hukuka Aykırılık

1- Israrlı Takip Suçunda Fail

Israrlı takip suçunda fail, suçu işleyen kişidir. Bu suç tipinde fail herkes olabilir. Dolayısıyla ısrarlı takip suçunun faili; yaşlı, genç, erkek veya kadın olabilecektir.5 Ancak zaman zaman failin sıfatı cezanın artırılmasına sebep olabilir. Şöyle ki; ısrarlı takip suçunda fail, bu suçu boşandığı veya hakkında ayrılık kararı verilen eşine karşı işlediği takdirde kendisine 1 yıldan 3 yıla kadar ceza verilecektir. Ayrıca fail, hakkında uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbiri olmasına rağmen, bu kişiye karşı suçu işlediği takdirde de 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır. Dolayısıyla failin sıfatı, cezayı artıran bir nitelikli hal olarak karşımıza çıkabilecektir. Ayrıca failin yaptığı eylemi ve bu eylemin sonuçlarını anlaması gerekmektedir. Zira kusur ehliyeti bulunmayan fail cezalandırılamayacaktır.

2 – Israrlı Takip Suçunda Mağdur

Israrlı takip suçunda mağdur; bu suçun yöneltildiği kişidir. Ayrıca bu suçta mağdur herkes olabilecektir. Örneğin; yaşlı, genç, kadın, erkek fark etmeksizin herkes ısrarlı takip suçunda mağdur sıfatını alabilir. Israrlı takip suçu sebebiyle failin cezalandırılabilmesi için mağdurun şikayetine ihtiyaç vardır. Zira bu suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır. Ayrıca mağdurun, kendisine gerçekleştirilen ısrarlı takip suçunu algılayabilmesi gerekmektedir. Çünkü mağdurun algılama yeteneğinin bulunmaması durumunda kendisine karşı gerçekleştirilen ısrarlı takip suçu sebebiyle iç huzuru bozulmayacağından suçun oluşmasından ve cezalandırmadan da bahsedilemeyecektir.6

3 – Israrlı Takip Suçunda Suçun Konusu

Israrlı takip suçunda suçun konusu; kişinin hürriyeti ve ruhsal-bedensel bütünlüğüdür. Zira ısrarlı takip suçu kişinin hürriyetini ve ruhsal bütünlüğünü zedeler. Bu suça maruz kalan mağdurun iç huzuru bozulur, hareket kabiliyeti kısıtlanır. Bu yönüyle suçun konusunun mağdur kişi olduğunu söylemek de mümkündür.

4 – Israrlı Takip Suçunda Fiil

Israrlı takip suçunun unsurlarından birisi de fiildir. Burada suçun oluşması için salt ve spesifik bir hareket gerekmemektedir. Her türlü fiil ısrarlı takip suçuna sebebiyet verebilmektedir. Dolayısıyla ısrarlı takip suçu serbest hareketli bir suç olarak karşımıza çıkmaktadır. Israrlı takip suçuna örnek hareketler şunlardır:

  • Israrla mağduru cep telefonundan aramak
  • Israrla mağdura hediye göndermek
  • Fiziksel olarak takip etmek
  • Sosyal medyadan ısrarla mesaj atmak

Gibi eylemlerdir. Burada mühim olan ısrar unsurudur. Yani fail, mağduru “ısrarla” ve istememesine rağmen takip etmekte, aramakta, hediye göndermekte veya mesaj atmaktadır.

Fiziksel olarak takip etmek eyleminin ısrarlı takip suçu oluşturabilmesi için farklı günlerde takibe gerek bulunmamaktadır. Tek bir gün içerisinde yapılan ısrarlı fiziksel takip de ısrarlı takip suçunu oluşturur. Yine aynı gün içerisinde failin, kendini mağdura göstermek amacıyla karşısına çıkması durumlarında da ısrarlı takip suçu oluşacaktır.

Burada suçun oluşması için “ısrar” kavramının bulunması şarttır. Israr; sözlükte “direnme, ayak direme, üsteleme, üstünde durma” olarak tanımlanmaktadır.7 Burada ısrar kavramının tam olarak ne olduğu tanımlanmamıştır. Somut olayın özelliklerine göre hakim, ısrarın bulunup bulunmadığını değerlendirecektir.

5 – Israrlı Takip Suçunda Manevi Unsur

Israrlı takip suçunda manevi unsur kasttır. Kast, bilmek ve istemek anlamına gelmektedir. Yani ısrarlı takip suçunu işleyen fail, yaptığı eylemi ve eylemin sonuçlarını bilmekte ve istemektedir. Ayrıca bu suçun olası kastla işlenmesi de mümkündür. Türk ceza hukuku sisteminde bir suçun taksirle işlenebilmesi için taksirle işlenebileceğine ilişkin özel bir düzenlemenin varlığı aranmaktadır. Israrlı takip suçunda ise suçun taksirle işlenebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla ısrarlı takip suçu taksirle işlenemeyecektir.

6 – Israrlı Takip Suçunda Hukuka Aykırılık

Israrlı takip suçunun bir diğer unsuru, hukuka aykırılıktır. Yani Türk Ceza Kanunu‘nda düzenlenen hukuka uygunluk sebeplerinden birisinin bulunmaması gerekmektedir. Türk hukukunda hukuka uygunluk sebepleri şunlardır:

  • Kanun hükmü ve görevin ifası
  • Meşru savunma
  • Zorunluluk hali
  • İlgilinin rızası
  • Hakkın kullanımı

Dolayısıyla bu hukuka uygunluk sebeplerinden birisi yoksa ısrarlı takip suçunun varlığından bahsedilebilecektir.

Israrlı Takip Suçunun Daha Fazla Cezayı Gerektiren Nitelikli Halleri Nelerdir?

Israrlı takip suçunun daha fazla cezayı gerektiren nitelikli halleri; daha fazla cezayı gerektiren özel durumlardır. Bu nitelikli haller, Türk Ceza Kanunu’nun 123/A-2 maddesinde düzenlenmektedir. İlgili madde;

“(2) Suçun;

a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,

b) Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,

c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi,

hâlinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.”

Hükmüne haizdir. Dolayısıyla bu suçun nitelikli halleri:

  • Çocuğa karşı işlenmesi
  • Ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi
  • Mağdurun okulunu, iş yerini ya da konutunu değiştirmesine neden olması
  • Mağdurun okulunu veya iş yerini bırakmasına neden olması
  • Failin; hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen birisi olması

Halleridir. Bu hallerde faile mağdurun şikayeti üzerine bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilecektir.

1 – Israrlı Takip Suçunun Çocuğa Karşı İşlenmesi

Israrlı takip suçunun çocuğa karşı işlenmesi, daha fazla cezayı gerektiren bir nitelikli hal olarak düzenlenmiştir. Burada mağdurun çocuk olması gerekmektedir. Ayrıca mağdur ile fail arasında bir akrabalık bağı aranmamaktadır. Dolayısıyla mağdurun 18 yaşından küçük olması gerekli ve yeterlidir. Bu durumda fail, şikayet üzerine 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır. Ayrıca failin reşit olması da şart değildir. Yani bu nitelikli halin oluşabilmesi için failin 18 yaşını doldurmuş olmaması gerekmemektedir. 18 Yaşının altındaki fail, 18 yaşının altındaki mağdura karşı ısrarlı takip suçunu işlediği takdirde de mezkur nitelikli hal uygulanacaktır.

2 – Israrlı Takip Suçunun Ayrılık Kararı Verilen Veya Boşanılan Eşe Karşı İşlenmesi

Israrlı takip suçunun ayrılık kararı verilen veya boşanılan eşe karşı işlenmesi hali bir nitelikli hal olarak düzenlenmektedir. Boşanma, eşlerin sağlığında evlilik birliğinin mahkeme kararı ile sonlandırılmasıdır.8 Ayrılık kararı ise tarafların boşanma talep etmesi üzerine hakim tarafından verilebilen, ya da tarafların doğrudan ayrılık kararı talep ettiği durumlarda hakim tarafından verilebilen kararlardır. Boşanma veya ayrılık kararı verilen eşe karşı ısrarlı takip suçunu işleyen fail, şikayet üzerine 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır. Bu nitelikli halin düzenlenmesinin sebebi kadına karşı şiddetle daha etkin mücadele etmektir.

3 – Israrlı Takip Suçunun Mağdurun; Okulunu, İş Yerini Ya Da Konutunu Değiştirmesine Veya Okulunu Ya Da İşini Bırakmasına Neden Olması

Israrlı takip suçu mağdurun; okulunu, iş yerini ya da konutunu değiştirmesine veya okulunu ya da işini bırakmasına neden olması durumunda verilecek ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır. Dolayısıyla bu husus da cezayı artıran bir nitelikli hal olarak öngörülmüş durumdadır. Zira bu durumda mağdur, ısrarlı takip suçunun temel haline göre kendini daha güvensiz hissetmektedir. Ayrıca burada nitelikli hal, kanun koyucu tarafından sınırlı bir biçimde sayılmıştır. Dolayısıyla mağdurun okul dışında başka bir şeyi, örneğin gittiği tiyatro kulübünü bırakması durumunda bu nitelikli hal uygulanmayacaktır.9 Ancak kanımızca burada sınırlı sayma doğru olmamıştır. Zira mağdurun gittiği tiyatro kulübünü bırakması durumunda da mağdurun kendini suçun temel haline göre daha güvensiz hissettiği bariz bir gerçektir.

4 – Israrlı Takip Suçunun Hakkında Uzaklaştırma Ya Da Konuta, Okula Veya İş Yerine Yaklaşmama Kararı Verilen Fail Tarafından İşlenmesi

Israrlı takip suçunun faili; hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama kararı verilen bir kimse ise verilecek olan ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır. Dolayısıyla bu durum da cezayı artıran bir nitelikli hal olarak düzenlenmiştir. Zira hakkında bu karar verilmesine rağmen failin ısrarlı takip suçunu işlemesi, failin ruhunun daha kötü olduğunu ve daha tehlikeli bir nitelikte olduğunu göstermektedir. Ayrıca burada kanuni bir belirsizlik mevcuttur. Hakkında daha önce bir uzaklaştırma veya yaklaşmama kararı bulunan failin herhangi bir mağdura karşı ısrarlı takip suçunu işlemesi halinde bu nitelikli halin uygulanıp uygulanmayacağı belli değildir. Kanımızca bu nitelikli halin uygulanması için mağdurun herhangi birisi değil, uzaklaştırma veya yaklaşmama kararı aldıran mağdura karşı işlenmesi gerekmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Israrlı takip suçunda kamu davası açılır mı?

Hayır. Israrlı takip suçunda kamu davası açılmaz. Zira bu suçun soruşturulması veya kovuşturulması şikayete bağlıdır.

Israrlı takip suçunda basit yargılama usulü uygulanır mı?

Israrlı takip suçunun temel şeklinde basit yargılama usulü uygulanacaktır. Ancak ısrarlı takip suçunun nitelikli hallerinde genel yargılama usulü uygulanır.

Israrlı takip suçunda şikayet süresi nedir?

Israrlı takip suçunda şikayet süresi 6 aydır.

Bu suç uzlaşmaya tabi midir?

Hayır, ısrarlı takip suçu uzlaşmaya tabi değildir. Dolayısıyla bu suçta uzlaştırma prosedürünün uygulanması mümkün değildir.

Faydalı Olabilecek Diğer Yazılar

Kaynakça

  1. Türk Ceza Kanunu, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 26.06.2025. ↩︎
  2. GÜNAY, Mehmet: 6284 Sayılı Kanuna Göre Koruyucu ve Önleyici Tedbirler. TAAD 3/10 647-686 , Temmuz 2012. ↩︎
  3. T.C. Anayasası, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 02.07.2025. ↩︎
  4. TEMİZ GÜL, Yağmur: Israrlı Takip Suçu. Adalet Yayınevi, Ankara 2023. ↩︎
  5. KOCA, Mahmut/ÜZÜLMEZ, İlhan: Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler. Adalet Yayınevi, Ankara 2024. ↩︎
  6. TAŞKIN, Şaban Cankat: Israrlı Takip Suçu. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10/1 91-130, Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3236678, Haziran 2023. ↩︎
  7. Türk Dil Kurumu Sözlükleri, Erişim Adresi: https://sozluk.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 02.07.2025. ↩︎
  8. GENÇCAN, Ömer Uğur: Evlilik Birliğinin Sarsılması Sebebiyle Boşanma (TMK m. 166/1-2). Yetkin Yayınları, 13. Baskı, Ankara 2024. ↩︎
  9. YURTCAN, Erdener/İRTİŞ, Begüm: Israrlı Takip Suçu. Yetkin Yayınları, 5. Baskı, Ankara 2022. ↩︎

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir