Toplum hayatında bireylerin huzurla yaşama hakkı anayasal bir güvencedir. Ancak günümüzde cinsel özgürlüğe yönelik saldırılar artmaktadır. Bu saldırıların en yaygın biçimi cinsel taciz suçu olarak karşımıza çıkmaktadır. Türk Ceza Kanunu‘nun (TCK) 105. maddesi bu eylemleri kesin bir biçimde yasaklamaktadır.
Bu dev rehberde, cinsel taciz suçu kavramını tüm hukuki ve pratik boyutlarıyla inceliyoruz. Daha önce Çocuğun Cinsel İstismarı Suçu ve Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu makalelerimizde fiziksel temas gerektiren suçları işlemiştik. Şimdi ise tamamen “temassız” ancak bir o kadar yıkıcı olan bu suç tipini ele alıyoruz. İnternet ve sosyal medyanın gelişmesi, bu suçun işlenme şekillerini kökten değiştirmiştir. Bu değişimi Yargıtay uygulamaları ışığında detaylandıracağız.
İçindekiler
- Cinsel Taciz Suçu (TCK 105) Nedir?
- Cinsel Taciz Suçu unsurları
- Cinsel Taciz Suçu Hareket Unsuru: “Temassızlık” Kuralı
- Cinsel Taciz Suçu Kapsamına Giren Eylem Biçimleri
- Cinsel Taciz Suçu Manevi Unsuru: Kast
- Cinsel Taciz Suçu ve Cezayı Artıran Nitelikli Haller (TCK 105/2)
- Kamu Görevinin veya Hizmet İlişkisinin ya Da Aile İçi İlişkinin Sağladığı Kolaylıktan Faydalanmak Suretiyle Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-A)
- Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından İşlenen Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-B)
- Aynı İşyerinde Çalışmanın Sağladığı Kolaylıktan Faydalanmak Suretiyle Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-C)
- Posta veya Elektronik Haberleşme Araçlarının Kullanılması İle Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-D)
- Teşhir Suretiyle Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-E)
- İş Hayatında Mobbing ve Cinsel Taciz Ayrımı
- Çocuklara Karşı İşlenen Cinsel Taciz Suçu
- Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-son)
- Cinsel Taciz Suçu Şikayet Süresi ve Soruşturma Usulü
- Cinsel Taciz Suçu Nasıl İspatlanır? (Delil Türleri)
- Cinsel Taciz Suçu ve Zincirleme Suç Hükümleri (TCK 43)
- Cinsel Taciz Suçu Cezası, HAGB ve Erteleme
- Yargıtay Kararları Işığında Emsal Senaryolar
Cinsel Taciz Suçu (TCK 105) Nedir?

Cinsel taciz suçu, bir kimsenin cinsel amaçlı olarak rahatsız edilmesidir. TCK 105 gereğince bir kişiyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi cezalandırılmaktadır. Burada anahtar kelime “cinsel amaç”tır. Bu suçta bir fiziksel temas yoktur. Ancak cinsel amaçlı eylemin mağdurun ruhsal sağlığını bozması ihtimali dolayısıyla bu suç tipi düzenlenmektedir.
Cinsel Taciz Suçu Tanımı ve Kapsamı
Cinsel taciz suçunda fail, mağdurun vücuduna fiziksel bir temasta bulunmamaktadır. Temas olmaksızın mağduru cinsel yönden rahatsız eder. Söz atma, ıslık çalma veya ahlaksız tekliflerde bulunma bu kapsama girmektedir. Ayrıca eylemin mağduru rahatsız etmesi suçun oluşumu için yeterlidir. Mağdurun bu durumdan rahatsızlık duyduğunu dışa vurması her zaman şart değildir.
Cinsel Taciz Suçu İle Korunan Hukuki Değer
Bu suçla korunan temel değer cinsel özgürlüktür. Yani bireyin kendi cinsel hayatı üzerinde karar verme hakkı korunmaktadır. Ayrıca kişilerin huzur ve sükunu güvence altına alınmaktadır. Zira hiç kimse istemediği cinsel içerikli bir muameleye maruz bırakılamaz. Devlet, bireylerin psikolojik bütünlüğünü korumakla yükümlüdür. Bu suç tipi, bireyin iç dünyasındaki huzuru teminat altına almaktadır.
Cinsel Taciz Suçu unsurları
Bir eylemin suç sayılabilmesi için kanundaki unsurları taşıması gerekir. Yargılama aşamasında mahkemeler ilk olarak bu unsurları arar.
Bu suçun faili herkes olabilir. Kanun cinsiyet ayrımı yapmaz. Erkek kadına karşı işleyebileceği gibi, kadın da erkeğe karşı işleyebilir. Ayrıca fail ve mağdur aynı cinsiyetten de olabilir. Yargıtay, eşler arasında dahi bu suçun işlenebileceğini kabul etmektedir. Yine boşanma aşamasındaki eşin cinsel içerikli rahatsız edici mesajları suç oluşturmaktadır.
Suçun mağduru da herkes olabilmektedir. Ancak mağdurun “belirli” veya “belirlenebilir” bir kişi olması şarttır. Topluma genel olarak söylenen ahlaksız sözler bu suçu oluşturmayacaktır. Bu durumda Müstehcenlik Suçu gündeme gelebilecektir. Dolayısıyla eylem doğrudan belli bir şahsa yöneltilmiş olmalıdır. Mağdurun yaşı küçükse, suçun niteliği değişecektir.
Cinsel Taciz Suçu Hareket Unsuru: “Temassızlık” Kuralı
Bu suçun en kritik noktası hareket unsurudur. Eylemin sınırı “temas” kavramıyla çizilmektedir. Cinsel taciz suçunda fiziksel bir temas olmamaktadır. Fiziksel temasın olması durumunda somut olayın özelliklerine göre reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, cinsel saldırı suçu, çocuğun cinsel istismarı suçu suçlarından birisi oluşacaktır.
Fiziksel Temasın Olmaması Şartı
Cinsel taciz suçu kesinlikle fiziksel temas içermez. Yani fail, mağdurun bedenine dokunmamaktadır. Dokunma gerçekleştiği an suçun vasfı değişecektir. Eylem artık cinsel taciz suçu olmaktan çıkacaktır. Mağdur yetişkinse “Cinsel Saldırı”, çocuksa “Çocuğun Cinsel İstismarı” suçu oluşacaktır. Bir kişiye laf atmak tacizdir.
Cinsel Amaç Taşıyan Davranışlar
Hareketin mutlak surette cinsel bir niyet taşıması gerekir. Bu niyet objektif olarak anlaşılabilmelidir. Birisine sadece “Çok güzelsin” demek tek başına taciz sayılmayabilir. Ancak örneğin gece yarısı ısrarla arayıp nefes sesi dinletmek taciz olarak kabul edilecektir. Cinsel içerikli fıkralar anlatmak, müstehcen fotoğraflar göndermek bu kapsamdadır. Eylemin ağırlığını ve suçun oluşup oluşmadığını mahkeme somut olayın özelliklerine göre değerlendirecektir.
Cinsel Taciz Suçu Kapsamına Giren Eylem Biçimleri
Suçun işleniş biçimi kanunda sınırlandırılmamıştır (serbest hareketli suç). Dolayısıyla fail her türlü yöntemle mağduru taciz edebilmektedir. Bir eylemin cinsel taciz suçu kapsamında kalıp kalmayacağını hakim belirleyecektir.
Sözlü ve Yazılı Cinsel Taciz Suçu
Cinsel taciz suçu, sözlü olarak işlenebileceği gibi yazılı olarak da işlenebilmektedir. Sokakta yürüyen birine cinsel içerikli laf atmak en yaygın biçimdir. Çalışma arkadaşına ahlaksız tekliflerde bulunmak da suçtur. Yazılı taciz ise mektup, not veya afiş yoluyla işlenebilmektedir. Örneğin mağdurun masasına cinsel içerikli bir not bırakmak doğrudan cinsel taciz suçu oluşturacaktır.
Hareketler ve İşaretlerle Taciz
Hareket ve işaretlerle de cinsel taciz suçu işlenebilmektedir. Bu durumda söz söylemeye gerek yoktur. Örneğin mağdura bakarak cinsel içerikli el kol hareketleri yapmak suçtur. Yine ıslık çalmak, öpücük yollamak veya göz kırpmak duruma göre taciz sayılabilecektir. Ancak bu hareketlerin cinsel bir amaçla yapıldığı şüpheden uzak şekilde ispatlanmalıdır. Aksi takdirde mahkeme, hareketi cinsel taciz suçu olarak nitelendirmeyebilecektir.
Bilişim Sistemleri (Sosyal Medya) Yoluyla Cinsel Taciz Suçu
Bilişim sistemleri yoluyla da cinsel taciz suçu işlenebilmektedir. Günümüzde suçun en çok işlendiği alan burasıdır. Instagram, WhatsApp veya Twitter üzerinden gönderilen mesajlar sıklıkla yargılamalara konu olmaktadır. Örneğin mağdura çıplak fotoğraf göndermek (nude) ağır bir tacizdir. Sosyal medyadan cinsel içerikli yorum yapmak da suç oluşturacaktır. Bu durumda sahte (fake) hesap kullanmak faili kurtarmaz. Siber Suçlarla Mücadele birimleri IP adresi tespiti ile faili tespit edebilmektedir.
Cinsel Taciz Suçu Manevi Unsuru: Kast
Ceza hukukunda suçlar kural olarak kasten işlenir. Bu suç da sadece doğrudan kast ile işlenebilir. Dolayısıyla cinsel taciz suçunun taksirle işlenebilmesi mümkün değildir. Zira fail, bu suçu işlerken suçun kanuni tanımındaki unsurları bilerek ve isteyerek işlemektedir (TCK m. 21).
Bilme ve İsteme Unsuru
Fail, bu suçu işlerken eyleminin cinsel içerikli olduğunu bilmektedir. Ayrıca bu eylemin mağduru rahatsız edeceğini öngörmektedir. Yani fail bilerek ve isteyerek mağduru rahatsız etmelidir. Zira taksirle cinsel taciz suçu işlenememektedir. Bu kapsamda yanlış numaraya cinsel içerikli mesaj atmak kastı ortadan kaldırabilecektir. Ancak fail hatasını anladıktan sonra eyleme devam ederse suç oluşacaktır.
Cinsel Saik (Motivasyon) Zorunluluğu
Failin amacı mutlaka cinsel arzularını tatmin etmek olmalıdır. Fail sadece mağduru korkutmak veya sinirlendirmek istiyorsa, durum değişir. Cinsel amaç yoksa cinsel taciz suçu oluşmaz. Bu durumda hakaret veya kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu gündeme gelecektir. Kastın varlığını mahkeme dosyadaki delillere göre tespit eder. Ayrıca, örneğin, fail tarafından mağdura “benimle birlikte olmazsan fotoğraflarını yayarım” şeklinde bir beyanda bulunursa, hem cinsel taciz suçu hem de şantaj suçu gündeme gelecektir.
Cinsel Taciz Suçu ve Cezayı Artıran Nitelikli Haller (TCK 105/2)
Cinsel taciz suçu özelinde cezayı artıran nitelikli haller, TCK 105/2’de düzenlenmektedir. Zira kanun koyucu bazı durumlarda mağdurun kendini savunmasını daha zor görmektedir. Bu nedenle failin bu zayıflıktan yararlanmasını daha ağır cezalandırmaktadır. Bu hallerde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Kamu Görevinin veya Hizmet İlişkisinin ya Da Aile İçi İlişkinin Sağladığı Kolaylıktan Faydalanmak Suretiyle Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-A)
Cinsel taciz suçunun nitelikli hallerinden birisi, kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle cinsel taciz suçudur. Burada fail, daha kolay bir biçimde cinsel taciz suçunu işlemektedir. Zira, mağduru tanımayan bir faile göre mağdurla iletişime geçmesi çok daha kolaydır. Örneğin bir polis memurunun, doktorun veya öğretmenin görevini kötüye kullanmasıdır. Hasta-doktor veya öğretmen-öğrenci ilişkisindeki güven sarsılmaktadır. Ayrıca fail bu otoriteye dayanarak mağduru sindirmektedir. İşte bu hiyerarşik güç istismarı cezayı artırmaktadır. Bu doğrultuda suç işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılacaktır.
Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından İşlenen Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-B)
Bu kişiler tarafından cinsel taciz suçunun işlenmesi durumunda da verilecek olan ceza yarı oranında artırılacaktır. Cezanın artmasına sebep olan kişiler şunlardır:
- Vasi (Vasi tayini davasıyla veya re’sen vasi atanmış olabilir.)
- Öğretici
- Eğitici
- Bakıcı
- Koruyucu Aile
- Sağlık Hizmeti Veren Kişi
- Koruma, Bakım Veya Gözetim Yükümlülüğü Bulunan Kişiler
Bu kişilerin suçu işlemesi çok daha kolaydır. Ayrıca mağdurun üzerinde otorite sahipliği de mevcut olabilmektedir. Bu durumda suçun işlenmesi daha kolay olduğundan bu failler daha yüksek cezaya çarptırılacaktır. Dolayısıyla failin alacağı ceza yarı oranında artırılacaktır.
Aynı İşyerinde Çalışmanın Sağladığı Kolaylıktan Faydalanmak Suretiyle Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-C)
Cinsel taciz suçunun nitelikli hallerinden biri, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle cinsel taciz suçudur. Zira iş hayatı cinsel taciz suçu için riskli bir alandır. Fail ve mağdur aynı ofiste veya fabrikada çalışıyor olabilir. Mağdur ekmek parası için o ortamda bulunmak zorundadır. Ancak fail mağdurun bu zorunluluğundan faydalanmaktadır. Patronun asistanına ahlaksız tekliflerde bulunması klasik bir örnektir. Mağdurun kaçma ve uzaklaşma imkânı kısıtlı olduğundan, fail daha yüksek cezaya çarptırılmaktadır. İşte bu nitelikli halin varlığı halinde faile verilecek olan ceza yarı oranında artırılacaktır.
Posta veya Elektronik Haberleşme Araçlarının Kullanılması İle Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-D)
Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılarak cinsel taciz suçu işlenmesi halinde faile verilecek olan ceza yarı oranında artırılacaktır. Dolayısıyla fail, mektup, kargo, e-posta veya sosyal medya üzerinden gönderilen mesajlarla cinsel taciz suçunu işlerse daha ağır cezalandırılacaktır. Fail bu araçlarla kimliğini gizleme cesareti bulmaktadır. Ayrıca mağdura her an ulaşma imkânı elde etmektedir. Gece yarısı WhatsApp üzerinden atılan cinsel içerikli bir mesaj bu kapsama girecektir. İnternetin hızı ve yaygınlığı mağdurdaki korkuyu büyütmektedir. Bu nedenlerle bilişim yoluyla işlenen cinsel taciz suçu nitelikli hal olarak kabul edilmektedir.
Teşhir Suretiyle Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-E)
Teşhir suretiyle cinsel taciz suçu, suçun nitelikli hallerinden biridir. Failin cinsel organını mağdura göstermesi durumu örnek olarak gösterilebilmektedir. Bu eylem belli bir kişiye yönelmişse nitelikli cinsel taciz suçu oluşacaktır. Fail sokakta yürüyen belirli bir kadına dönüp organını gösterirse tacizdir. Ancak kalabalık bir meydanda, herkese karşı yaparsa durum değişir. Bu eylem genel ahlaka karşı olduğu için Müstehcenlik Suçu kapsamında cezalandırılacaktır. Hedefin belirli olup olmaması suç tipini değiştirecektir.
İş Hayatında Mobbing ve Cinsel Taciz Ayrımı
Ofis ortamında yaşanan her rahatsız edici eylem cinsel taciz değildir. Mobbing (psikolojik taciz) ile cinsel tacizi birbirinden ayırmak hayati önem taşımaktadır. Zira mobbing ile cinsel taciz aynı kapsamda kabul edilmeyecek ve değerlendirilmeyecektir. Cinsel tacizde, failin kendi arzularını tatmin etme amacı ön plana çıkmaktadır.
Mobbing (Psikolojik Taciz) Nedir?
Mobbing, işyerinde bir çalışana yönelik sistematik psikolojik baskıdır. Amacı çalışanı yıldırmak ve işten ayrılmaya zorlamaktır. Sürekli kötü işler vermek, toplantılara çağırmamak veya hakaret etmek mobbingdir. Mobbingin temelinde “cinsel bir amaç” yoktur. Temel güdü iş ilişkisine zarar vermektir. Ancak cinsel taciz böyle değildir.
Mobbing Sürecinde Cinsel Taciz
Bazen mobbing aracı olarak cinsel söylemler kullanılabilir. Fail, mağduru yıldırmak için onun cinsel hayatına dair dedikodu çıkarabilmektedir. Veya cinsel imalarda bulunarak onu istifaya zorlayabilmektedir. Eğer eylemin içinde cinsel bir saik (amaç) varsa, doğrudan cinsel taciz suçu oluşacaktır. Mahkeme, failin niyetine odaklanacaktır. Şayet failin, cinsel arzularını tatmin etme amacı varsa cinsel taciz suçu sübut bulacaktır.
Çocuklara Karşı İşlenen Cinsel Taciz Suçu
Çocuğa karşı işlenen cinsel taciz suçu, suçun temel halinden farklı düzenlenmektedir. Tacizin mağduru bir çocuk ise kanun koruma kalkanını çok daha kalın tutmaktadır. Zira çocukların psikolojik gelişimi her şeyden önemlidir.
Mağdurun Yaşının Cezaya Etkisi
Mağdur 18 yaşından küçükse, failin alacağı ceza altı aydan başlamaktadır. Üst sınırı üç yıla kadar çıkar. Eylemde fiziksel temas kesinlikle yoktur. Fail çocuğa uzaktan cinsel içerikli sözler söylerse bu suç oluşacaktır. Çocuğa cinsel içerikli fıkra anlatmak veya mesaj atmak taciz kapsamında değerlendirilecektir. Ayrıca bu suç çocuğa karşı işlenirse şikâyete tâbi olmayacaktır.
Cinsel İstismar ve Taciz Arasındaki İnce Çizgi
En çok karıştırılan noktadır. Bir önceki makalemizde detaylandırdığımız Çocuğun Cinsel İstismarı Suçu fiziksel temas gerektirmektedir. Dolayısıyla fail, çocuğun saçını okşayarak cinsel sözler söylerse eylem istismara dönüşecektir. Ancak sadece söz söylerse, uzaktan öpücük atarsa cinsel taciz suçu oluşacaktır. Dolayısıyla temasın varlığı suçun vasfını ve cezanın ağırlığını tamamen değiştirmektedir. Ayrıca 15 yaşını doldurmuş olan çocuk, rızasıyla faille cinsel ilişkiye girerse o zaman da reşit olmayanla cinsel ilişki suçu oluşacaktır.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Cinsel Taciz Suçu (TCK 105/2-son)
Taciz eylemi bazen mağdurun hayatını tamamen altüst etmektedir. İşte bu durumda faile verilecek ceza daha da ağırlaşabilmektedir. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış cinsel taciz suçunun oluşması için mağdurun;
- İşten
- Okuldan
- Ailesinden
Ayrılması gerekmektedir. Bu neticelerden biri veya birkaçı gerçekleşirse, bu durumda faile verilecek olan ceza bir yıldan az olamayacaktır.
İşten, Okuldan veya Aileden Ayrılma Zorunluluğu
Mağdur tacize dayanamayıp işinden istifa edebilmektedir. Yine öğrenci okulunu değiştirmek zorunda kalabilmektedir. Veya evini taşıyıp ailesinin yanından ayrılabilmektedir. Bu durumlarda cinsel taciz eylemi mağdurun hayat düzenini bozmuştur. Failin böyle bir niyetinin olup olmaması önem taşımamaktadır.
Artan Ceza Miktarı
Eğer mağdur bu sebeplerle işini veya okulunu terk etmişse, ceza ağırlaşacaktır. Zira Kanun, verilecek cezanın bir yıldan az olamayacağını emretmektedir. Bu alt sınır failin kolayca cezadan kurtulmasını engellemektedir. Bu durumda mahkeme, mağdurun işten ayrılma sebebi ile taciz arasındaki nedensellik bağını araştıracaktır. Şayet bağlantı kurulursa, ağırlaştırılmış ceza verilecektir.
Cinsel Taciz Suçu Şikayet Süresi ve Soruşturma Usulü
Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlarda şikayet kuralı değişkendir. Zira Kanun, tacizin boyutuna göre farklı bir usul benimsemektedir. Kural olarak cinsel taciz suçu şikâyet tabidir. Ancak birtakım hallerde Kanun şikayeti aramamaktadır. Bu durumda re’sen soruşturma yapılacaktır.
Şikayete Tabi Olan Temel Hal (TCK 105/1)
Yetişkinlere karşı işlenen basit cinsel taciz suçu şikâyetine tabidir. Dolayısıyla savcılık kendiliğinden soruşturma başlatmayacaktır. Mağdurun bizzat şikayetçi olması gerekir. Şikayet süresi altı aydır. Bu süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden itibaren başlar. Altı ay geçerse şikayet hakkı düşecektir. Yargılama sırasında mağdur şikâyetinden vazgeçerse dava düşecektir. Bu durumda sanık ceza almayacaktır.
Şikayete Tabi Olmayan Nitelikli Haller
Eğer taciz eylemi çocuklara karşı işlenmişse kural değişecektir. Zira çocuklara karşı işlenen cinsel taciz suçu şikâyeteye tâbi değildir. Bu durumda soruşturma, savcılıkça re’sen (kendiliğinden) yürütülecektir. Ayrıca mağdur yetişkin olsa bile, taciz eyleminin nitelikli halleri mevcutsa (TCK 105/2) yine şikayet aranmayacaktır. Dolayısıyla kamu davası açılacaktır. Bu durumda mağdur vazgeçse bile yargılama devam edecektir.
Cinsel Taciz Suçu Nasıl İspatlanır? (Delil Türleri)
Taciz eylemleri genellikle baş başa kalınan ortamlarda işlenmektedir. Kapalı kapılar ardında işlenebilen bu tür suçların ispatı, yargılamada oldukça önem arz etmektedir. Zira fail suçunu gizlemeye çalışacaktır. Bu noktada “ispat” kavramı davanın kalbidir.
Mağdur Beyanının Delil Gücü
Yargıtay cinsel suçlarda mağdur beyanına özel bir önem vermektedir. Mağdurun ifadeleri aşamalarda çelişmemelidir. Kendi içinde tutarlı olmalıdır. Ayrıca mağdur ile fail arasında önceden gelen bir husumet (düşmanlık) bulunmamalıdır. Mağdurun failden intikam almak için iftira atma ihtimali yoksa, tutarlı beyan oldukça önemli bir delil olacaktır. Ayrıca başkaca delillerle de ispatın desteklenmesi oldukça sağlıklı olacaktır.
Dijital Deliller ve Cinsel Taciz Suçu
Günümüzde tacizlerin çoğu bilişim araçlarıyla işlenmektedir. WhatsApp mesajları, Instagram DM kayıtları veya SMS dökümleri en güçlü delillerdir. Mağdur bu mesajların ekran görüntüsünü (screenshot) alarak savcılığa sunmalıdır. Fail “hesabım çalındı” savunması yapabilir. Bu durumda Siber Suçlar birimi IP incelemesi yapacaktır. Mesajın failin telefonundan atılıp atılmadığının tespiti oldukça kritiktir.
HTS Kayıtları (Arama Dökümleri)
Fail, mağduru sürekli telefonla arayarak taciz edebilmektedir. Arama içeriği kaydedilmediği için konuşmalar bilinemez. Ancak Bilgi Teknolojileri Kurumu’ndan (BTK) HTS kayıtları istenecektir. Bu kayıtlar kimin kimi, saat kaçta ve kaç saniye aradığını gösterir. Gecenin bir yarısı yapılan onlarca cevapsız arama mağdurun beyanını doğrulayacaktır. Cinsel taciz suçu ispatında HTS kayıtları hayat kurtaracaktır.
Cinsel Taciz Suçu ve Zincirleme Suç Hükümleri (TCK 43)
Taciz eylemi genelde tek bir seferle sınırlı kalmaz. Fail mağduru günlerce, haftalarca rahatsız etmeye devam edecektir. İşte bu noktada zincirleme suç hükümleri devreye girecektir.
Aynı Mağdura Karşı Tekrarlanan Eylemler
Fail, aynı mağdura farklı günlerde cinsel içerikli mesajlar atabilmektedir. Veya her sabah işe giderken laf atabilecektir. İşte bu durumda her bir laf atma için ayrı ayrı ceza verilmeyecektir. Kanun burada “Zincirleme Suç” hükümlerini uygulayacaktır. Dolayısıyla fail hakkında tek bir cinsel taciz suçu cezası belirlenir.
Cezanın Artırım Oranı
Zincirleme suç hükümleri sanığın aleyhinedir. Belirlenen tek ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılacaktır. Örneğin temel ceza 1 yıl ise, zincirleme eylemler nedeniyle ceza 1 yıl 9 aya kadar çıkabilecektir. Mahkeme, mesajların yoğunluğunu ve süresini dikkate alarak ceza artırım oranını belirleyecektir. Dolayısıyla somut olayın özellikleri önem arz etmektedir. Her bir durum kendi içinde değerlendirilecektir.
Cinsel Taciz Suçu Cezası, HAGB ve Erteleme
Yargılama sonucunda hakimin vereceği ceza, sanığın hapse girip girmeyeceğini belirleyecektir.
Temel Halin Cezası (TCK 105/1)
Basit cinsel tacizin cezası üç aydan iki yıla kadar hapistir. Hakim, hapis cezası yerine adli para cezası da verebilecektir. Adli para cezasıHâkim hesaplanarak sanıktan tahsil edilecektir. Bu para devlete ödenir, mağdura verilmeyecektir. Mağdurun manevi tazminat davası açma hakkı hukuk mahkemelerindecezası hâkim ayrıca saklıdır.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)
Sanığın cezası 2 yıl veya daha az ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilebilmektedir. HAGB, müessesesi sonucunda fail hapse girmeyecektir. Sanık 5 yıl boyunca kasten yeni bir suç işlemezse cezası tamamen silinecektir. Sabıka kaydına (adli sicile) işlemez. Cinsel taciz suçu yargılamalarında, failin ilk suçuysa mahkemeler genellikle HAGB kararı vermektedir. Dolayısıyla sanık cezaevine girmeyecektir. Ancak burada mahkeme, sanığın daha sonra suç işlemeyeceğine ilişkin bir kanaatte olmalıdır.
Nitelikli Hallerde Hapis Yatılır Mı?
Eğer suç çocuğa karşı işlenmişse veya bilişim sistemleri kullanılmışsa ceza artacaktır. TCK 105/2 maddesi uygulandığında ceza 2 yılın üzerine çıkabilir. Ceza 2 yılı geçerse HAGB kararı verilemeyecektir. Bu durumda sanık, İnfaz Kanunu hükümlerine göre cezaevine girecektir. Ayrıca cinsel taciz suçu 657 sayılı Kanun‘da sayılan yüz kızartıcı suçlar arasında yer almamakla birlikte, kasten işlenen bir suç olduğundan, bir yıl veya daha fazla hapis cezası alınması halinde memuriyete engel teşkil edecektir. Ayrıca disiplin hukuku kapsamında ayrıca değerlendirme yapılabilecektir. Bu durumda sanık, meslekten çıkarma sebebiyle memur disiplin cezalarının iptali davası açabilecektir.
Yargıtay Kararları Işığında Emsal Senaryolar
Uygulamayı daha iyi anlamak için Yargıtay’ın sıkça karşılaştığı senaryoları inceleyelim. Zira bu suçlarda Yargıtay içtihatları oldukça önemli rol oynamaktadır.
Yanlış Anlaşılma ve Kastın Yokluğu
- Olay: Fail, kalabalık bir otobüste dengesini kaybeder. Yanlışlıkla mağdurun üzerine düşerken eli uygunsuz bir yere temas eder. Mağdur şikayetçi olur.
- Sonuç: Eylemde cinsel bir amaç (kast) yoktur. Temas tamamen fiziksel koşulların zorlamasıyla (taksirle) gerçekleşmiştir. Ceza hukukunda taksirle cinsel taciz veya saldırı suçları işlenemez. Mahkeme fail hakkında beraat kararı verecektir.
Evlenme Teklifi Taciz Midir?
- Olay: Fail, iş arkadaşı olan mağdura “Senden çok hoşlanıyorum, benimle evlenir misin?” der. Mağdur reddeder. Fail bir daha konuyu açmaz. Mağdur taciz iddiasıyla şikayetçi olur.
- Sonuç: Yargıtay, medeni sınırlar içindeki arkadaşlık veya evlenme tekliflerini suç olarak kabul etmemektedir. Teklifte cinsel bir argo, ısrar veya rahatsız edici bir boyut yoktur. Bu eylem cinsel taciz suçu oluşturmayacaktır. Dolayısıyla beraat kararı verilecektir.
Eski Sevgilinin Israrlı Aramaları
- Olay: Ayrılan çiftlerden erkek tarafı, kadını her gece arayıp cinsel içerikli ağır küfürler eder. Kadın telefonu açmasa bile sesli mesaj bırakır.
- Sonuç: Eylem doğrudan cinsel dokunulmazlığa saldırıdır. Ayrıca zincirleme şekilde işlenmiştir. Fail, haberleşme araçlarını (telefon) kullanarak eylemi işlediği için ceza yarı oranında artırılacaktır. Bilişim yoluyla nitelikli cinsel taciz suçundan dolayı fail daha ağır bir cezaya çarptırılacaktır.
SIKÇA SORULAN SORULAR (CİNSEL TACİZ)
Aşağıdaki sorular, TCK 105. maddesi kapsamında ofisimize en sık yöneltilen sorulardan ve emsal Yargıtay kararlarından derlenmiştir.
Eğer taciz yetişkin birine karşı temel halde gerçekleşmişse şikayetten vazgeçme davayı düşürecektir. Ancak suç çocuklara karşı işlenmişse veya nitelikli hal mevcutsa şikayetten vazgeçseniz dahi dava kamu davası olarak devam edecektir.
Basit laf atma eyleminin cezası 3 aydan 2 yıla kadardır. Eğer daha önceden bir sabıkanız yoksa, mahkeme genellikle Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verir veya cezayı adli para cezasına çevirir. Bu durumda cezaevine girmezsiniz. Ancak eylemi aynı kişiye defalarca tekrarladıysanız (zincirleme suç) ceza artacaktır. Bu durumda hapse girme ihtimaliniz doğmaktadır.
Kesinlikle suçtur. Sosyal medya üzerinden cinsel içerikli yazılar yazmak veya çıplak fotoğraf göndermek TCK 105/2 kapsamına girecektir. Bilişim sistemleri kullanıldığı için bu durum “nitelikli hal” sayılır ve alacağınız ceza yarı oranında artırılacaktır.
Yargıtay, cinsel suçların genellikle gizli işlendiğini kabul eder. Bu nedenle mağdurun tutarlı beyanını çok önemser. Şahidiniz veya mesajınız olmasa bile, fail ile aranızda iftira atmanızı gerektirecek bir düşmanlık yoksa ve ifadeniz hayatın olağan akışına uygunsa, sadece ifadenizle dahi ceza verilebilmektedir. Ancak bu durum somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterecektir. Ayrıca savcılık HTS (arama) kayıtlarını isteyerek tacizin sıklığını ispatlayabilmektedir.
İşverenin veya amirin hiyerarşik gücünü kullanarak yaptığı bu eylem, cezanın yarı oranında artırıldığı çok ağır bir nitelikli tacizdir. İş akdinizi “haklı nedenle” derhal feshedebilirsiniz. Dolayısıyla işçilik alacakları davaları açma hakkınız doğacaktır. Ayrıca savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Varsa mesajları veya e-postaları silmeyip ekran görüntüsü almanız davada oldukça etkili olacaktır. Varsa elinizdeki başkaca delilleri de saklamanız ve mahkemeye sunmanız önem arz edecektir.
Hayır, cinsel taciz suçu uzlaşmaya tabi bir suç değildir.
GENEL SONUÇ VE ÖZET
Cinsel taciz suçu, bedensel temas içermese de mağdurun ruh dünyasında ağır tahribatlar yaratan ciddi bir suç tipidir. Türk Ceza Kanunu 105. madde, sokaktaki laf atmadan sosyal medyadaki sapkın mesajlara kadar cinsel amaçlı her türlü temassız eylemi cezalandırmaktadır.,
Özellikle sosyal medyanın ve iletişim araçlarının yaygınlaşması, bu suçun bilişim sistemleri üzerinden işlenme oranını artırmaktadır. İş hayatında yaşanan mobbing ile cinsel taciz arasındaki ince çizgiyi doğru tespit etmek, ceza yargılamasının temelini oluşturmaktadır. Mağdurun tutarlı beyanları, HTS kayıtları ve ekran görüntüleri (screenshot) davanın kazanılmasını sağlayan en önemli kılıçlardır.
Gerek haksız bir iftiraya uğrayan sanığın masumiyetini ispatlaması (hata hali, kastın yokluğu), gerekse travma yaşayan mağdurun şikâyet sürelerini kaçırmadan hakkını araması, sürecin en başından itibaren uzman bir ceza avukatı ile yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Aksi takdirde, hapis cezaları ve memuriyetten ihraç gibi geri dönüşü olmayan sonuçlar doğabilmektedir.
