Boşanma Davalarında Af Kavramı

Boşanma davalarında af kavramı, yargı içtihatlarında ve uygulamada oldukça tartışmalı bir husustur. Zira af olgusunun gerçekleştiğinin kabulü halinde affeden tarafın dava hakkı bulunmayacaktır. Bu sebeple yalnızca affettiği olaylara dayanarak dava açan kişinin davası reddedilecektir. İşbu makalede Yargıtay içtihatları ışığında boşanma davalarında af kavramını detaylandıracağız. Boşanma Davalarında Af Kavramının Önemi Boşanma davalarında af kavramı, oldukça yüksek bir öneme haizdir. Uygulamada da sıkça tartışmalı olan, eşler arasındaki eylemleri af niteliği bulunup bulunmadığıdır. Zira bir eylem, af niteliğinde ise davacının davası reddedilecektir. Hukukumuzda boşanma davası ve boşanma sebepleri birden çoktur. Bunlara örnek olarak zina sebebiyle boşanma davası, terk nedeniyle boşanma davası, evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanma davası (genel boşanma sebebi), hayata kast sebebiyle boşanma davası gibi sebepler gösterilebilecektir. Af, bir eşin diğerinin evlilik birliğini çekilmez hale getiren eylemlerini bir kenara bırakarak ortak hayata devam etme iradesi göstermesidir. Bir eş, diğerine açıkça affettiğini söyleyebileceği gibi davranışlarıyla da bunu gösterebilecektir. Ancak örtülü af kapsamında kalabilecek eylemlerin af niteliğinde olup olmadığı hakim tarafından belirlenecektir. Burada hakimin takdir yetkisi bulunmaktadır. Boşanmada Af Olarak Değerlendirilebilecek Eylemler Barışma Girişimi Boşanma Davalarında Af Olarak Kabul Edilebilir Mi? Hukukumuzda barışma girişimi, affetmek olarak değerlendirilmez. Dolayısıyla davacı, barışma girişiminde bulunmuş olsa dahi bu girişimden önceki olayları dava edebilecektir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2020/244 Esas, 2020/881 Karar, 11.11.2020 Tarihli kararında: Burada dikkat edilmesi gereken nokta “barışma girişiminin” af niteliğinde olup olmadığı hususudur. Eşlerin evlilik birliğini kurtarmak maksadıyla birliğin devamı yönünde iyi niyetli girişim ve barış müzakerelerinin boşanma davalarında af niteliğinde sayılamayacağı kuşkusuzdur. Buradan hareketle “af niteliğinde bir barışma girişiminden” söz edilebilmek için; bu girişimin, boşanma sebebi olarak kabul edilen olayların hoşgörü ile karşılandığını gösterir şekilde gerçekleşmesi gerekir. Diğer bir ifadeyle, boşanmaya sebep olan olayların hoşgörü ile karşılanması nedeniyle af girişimi gerçekleşmeli ve bunun sonucunda da; tarafların yeniden birlikte olmaları veya birbirlerine karşılıksız kazandırmalarda bulunmaları, eğer varsa aralarında devam eden hukuki süreci sonlandırmaları gibi ortak hayatın yeniden kurulduğuna dair önemli emareleri ispatlar deliller karşısında “af” niteliğindeki davranışlardan söz edilebilecektir. Şeklinde barışma girişiminin af niteliği olup olmadığını incelemiş, af niteliği olmadığını vurgulamıştır. Bu karardan da anlaşılacağı üzere barışma girişimi af olarak kabul edilemeyecektir. Zira her barışma girişiminin af olarak kabul edilmesi durumunda eşlerin barışması da imkansız hale gelecektir. Bu da istenmeyen sonuçlar doğuracaktır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/1079 Esas, 2024/1423 Karar, 04.03.2024 Tarihli kararında, davalı davacı kadının yargılama devam ederken evliliğini kurtarmak amacıyla barışma girişiminde bulunmasını, ancak daha sonra davaya devam ederek barışmaktan vazgeçmesinin af niteliğinin bulunmadığını vurgulamıştır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/6755 Esas, 2024/3350 Karar, 09.05.2024 Tarihli kararında, tarafların dava açıldıktan sonra bir hafta aynı evde yaşadığı, bu süreçte erkeğin kadına bıçak çektiği olayda kadının davranışın affetmek olarak kabul edilemeyeceğine hükmetmiştir. Boşanma davalarında af hususunu en iyi özetleyen kararlardan birisi de; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2019/92 Esas, 2022/13 Karar, 18.01.2022 Tarihli kararında; “Genel bir ifadeyle af niteliğinde sayılabilecek davranışlar “münferit bir olay” sonrasında barışmış olmak, af iradesini göstermek, hoşgörü ile karşılamak, gerçekleşen olaya rağmen birliği sürdürmek şeklinde sayılabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta “sürekli şekilde devam eden eylemlere rağmen birliğe devam edilmesinin” af niteliğinde olup olmadığı hususudur. Ancak somut olayda olduğu gibi, bir eşin diğer eşe karşı sürekli olacak şekilde devam eden ağır kusurlu davranışları karşısında, diğer eşin sessiz kalarak evlilik birliğine devam etmesi hâlinin boşanma davalarında af niteliğinde sayılamayacağı kuşkusuzdur.” Bu karardan da anlaşılacağı üzere, bir eşin diğer eşe karşı sürekli devam eden davranışlara diğer eşin sessiz kalması af niteliğinde kabul edilemeyecektir. Af niteliği, münferit bir olayın ardından tarafların tekrar bir araya gelerek barışması durumunda oluşacaktır. Boşanmada mal paylaşımı, boşanma sebepleri, boşanma davalarında af gibi hususlar oldukça teknik hususlardır. Bu hususlarda hak kaybı yaşamamak için bir Isparta Boşanma Avukatından destek almanız önerilmektedir.

Boşanma Davalarında Af Kavramı Devamını Oku »